Trong hành trình hoạt động cách mạng tại Paris (1917–1923), một địa điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với Hồ Chí Minh – khi đó mang tên Nguyễn Ái Quốc – chính là Bibliothèque nationale de France (Thư viện Quốc gia Pháp), đặc biệt là cơ sở lịch sử Site Richelieu, tọa lạc tại 5 Rue Vivienne, 75002 Paris, France.
Đây là nơi Người thường xuyên lui tới để đọc sách, tra cứu tài liệu và nghiên cứu các vấn đề chính trị, lịch sử, cách mạng thế giới.
📖 Nơi tích lũy tri thức và hình thành tư tưởng
Những năm sống tại Paris, Nguyễn Ái Quốc phải làm nhiều công việc lao động để mưu sinh như phụ bếp, vẽ thuê, chụp ảnh. Cuộc sống thiếu thốn, chật vật nơi đất khách không ngăn được khát vọng học hỏi của Người. Mỗi khi có thời gian, Người lại tìm đến Thư viện Quốc gia Pháp – một trung tâm tri thức lớn nhất nước Pháp lúc bấy giờ.
Không gian phòng đọc rộng lớn, yên tĩnh, những mái vòm cao và hàng giá sách đồ sộ đã mở ra trước mắt Người cả một kho tàng tri thức của nhân loại. Tại đây, Nguyễn Ái Quốc nghiên cứu về:
●Các cuộc cách mạng lớn như Cách mạng Pháp, Cách mạng Mỹ
●Phong trào công nhân châu Âu
●Vấn đề dân tộc và thuộc địa
●Những học thuyết chính trị tiến bộ
Chính việc miệt mài đọc sách và phân tích tài liệu đã giúp Người hiểu rõ bản chất của chủ nghĩa thực dân và con đường đấu tranh của các dân tộc bị áp bức.
Trong quá trình nghiên cứu tại Paris, Nguyễn Ái Quốc đã đọc được “Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin. Văn kiện này đã giải đáp điều mà Người trăn trở suốt nhiều năm: làm thế nào để giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi ách thống trị của thực dân?
Từ những trang sách trong thư viện, Người khẳng định rằng chỉ có con đường cách mạng vô sản, gắn với phong trào cách mạng thế giới, mới đem lại độc lập thực sự cho các dân tộc thuộc địa. Đây chính là bước ngoặt tư tưởng quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác.
Có thể nói, Thư viện Quốc gia Pháp không chỉ là nơi đọc sách, mà còn là “trường đại học cách mạng” của Nguyễn Ái Quốc. Tại đây, Người tự học, tự nghiên cứu, rèn luyện tư duy lý luận và chuẩn bị hành trang tư tưởng cho con đường cách mạng sau này.
🌍 Ý nghĩa lịch sử
Nhờ quá trình học tập, tích lũy kiến thức tại Paris, Nguyễn Ái Quốc đã trưởng thành vượt bậc về tư tưởng và bản lĩnh chính trị. Năm 1919, Người gửi “Yêu sách của nhân dân An Nam” tới Hội nghị Versailles, đánh dấu sự xuất hiện chính thức của tên tuổi Nguyễn Ái Quốc trên trường quốc tế.
Những năm tháng âm thầm đọc sách trong thư viện đã góp phần quan trọng để sau này Người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam và lãnh đạo nhân dân giành độc lập.
Nhắc đến Paris, người ta thường nghĩ đến tháp Eiffel hay dòng sông Seine thơ mộng. Nhưng đối với người Việt Nam, Thư viện Quốc gia Pháp còn là nơi in dấu bước trưởng thành tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Hình ảnh người thanh niên Việt Nam lặng lẽ ngồi giữa lòng thư viện lớn của châu Âu, miệt mài đọc từng trang sách để tìm đường cứu nước, là biểu tượng đẹp của:
●Tinh thần tự học
●Ý chí vượt khó
●Khát vọng giải phóng dân tộc
Dấu chân của Bác tại Thư viện Quốc gia Pháp không ồn ào, không hào hùng như những sự kiện lớn, nhưng lại có ý nghĩa sâu sắc. Chính từ những trang sách nơi đây, một con đường cách mạng đúng đắn đã được xác định, soi sáng tương lai dân tộc Việt Nam.